Herdenking Bijlmervliegramp

Sobere herdenking Bijlmerramp

Het bestuur van de Stichting Beheer het Groeiend Monument en de Werkgroep Herdenking Bijlmervliegramp organiseren vanaf 1999 de jaarlijkse herdenking van de Bijlmervliegramp. Hierin zitten nabestaanden, bewoners en bestuursleden van de Stichting. Na een uitgebreide 10-jarige herdenking in 2002 is in 2003 gekozen voor een meer sobere vorm.

De stille tocht

Vergezeld door af en toe hevige regenbuien zette om 17.30 uur de stille tocht in vanaf het Bijlmersportcentrum in Amsterdam Zuid-Oost. Een veertig tal mensen begon de half uur lange tocht naar het Groeiend Monument tussen de flats Groeneveen en Kruitberg. Onder de genodigden en belangstellenden bevonden zich naast nabestaanden en getroffenen tevens de staatssecretaris Schutz van Haegen (Verkeer en Waterstaat), het voltallige Bestuur van Amsterdam Zuidoost, wethouder dhr. Stadig namens de Burgemeester en Wethouders van Amsterdam, geestelijk verzorgers, waaronder 2 geestelijk verzorgers uit New York die bij de opvang na de WTC-ramp betrokken waren, en vertegenwoordigers van diverse ambassades, organisaties en instellingen. Halverwege de stille tocht werd een stop gemaakt bij het kerkcentrum De Nieuwe Stad, waar de klok werd geluid. Gedurende de tocht sloten zich meer mensen aan zodat bij het Groeiend Monument aangekomen, er meer dan 100 mensen aanwezig waren.

Het Groeiend Monument

De herdenkingsdienst vond plaats bij 'De boom die alles zag'. Deze boom vormt nu het hart van het Groeiend Monument. Dit monument ontstond spontaan vlak na de Bijlmervliegramp. Deze boom was in eerste instantie de herdenkingsplek voor schoolgenootjes die hier de 18 jonge kinderen herdachten die bij de ramp waren omgekomen. Hier zong men samen liedjes, hing men foto's en ballonnen in de takken, liet men briefjes of tekeningen achter, of plaatste men bloemen en planten op het houten podium rond de boom. Later vond hier de jaarlijkse herdenkingsdiensten plaats, zoals ook dit jaar.
Rondom de boom is een vloer met mozaïeken gelegd, gemaakt door nabestaanden, getroffenen en betrokkenen. Vlakbij staat een opengewerkte muur met ruimte om bijvoorbeeld kaarsjes te branden of bloemen neer te zetten. Op deze muur kan men ook herdenkingsteksten lezen. Een lange promenade verbindt deze plek rond de boom met zowel de plattegrondafdruk van het verdwenen deel van de flats, als met de omgeving buiten het Groeiend Monument. Hierlangs staan bomen afkomstig van het Museumplein in Amsterdam, geschonken door het stadsdeel Amsterdam-Zuid. Ook vindt men hier een bloementuin met bloemen uit verschillende windstreken, als teken van nieuw leven.

Speeches en muziek

Aangekomen bij het Groeiend Monument werd de stoet ontvangen met treurmuziek, gespeeld door Bazuinkoor Harmonie. Terwijl de regen bleef vallen verwelkomde de voorzitter van de Stichting Beheer het Groeiend Monument, Mw. H. Burleson-Esajas de aanwezigen. Zij refereerde aan de gewone activiteiten van die bewuste dag die zo wreed verstoord werden door de vliegramp. Die leidde tot grote veranderingen die nu, 11 jaar later nog voelbaar zijn. Vervolgens sprak Mw. Sweet, voorzitter van de stadsdeelraad Amsterdam Zuid-Oost. Ook zij gaf aan hoe sterk de gevolgen van de ramp nog bij de bewoners leven. Zij refereerde aan het Medisch Onderzoek Vliegramp Bijlmermeer. Het 1e onderdeel hiervan, een individueel medisch onderzoek onder bewoners en hulpverleners, werd in 2002 afgerond. Het 2e onderzoek, een epidemiologisch onderzoek vond bij gebrek aan deelnemers onder de bewoners en vrijwillige hulpverleners, uiteindelijk alleen plaats onder de professionele hulpverleners. In 2002 rondde men dit onderzoek af; men vond op groepsniveau een verband tussen klachten en de Bijlmerramp. Het 3e onderdeel, het effectonderzoek loopt nog. Hiervan worden de resultaten in 2004 gepubliceerd.
Sinds juli 2003 bouwt men de bijzondere nazorgvoorziening Advies en Behandelcentrum Nazorg Vliegramp Bijlmermeer af. Het stadsdeel wil daarom graag een rol spelen bij de inbedding van deze nazorg binnen de bestaande voorzieningen, zodat mensen goed verwezen kunnen worden. Mensen kunnen nu voor klachten terecht bij de reguliere zorgvoorzieningen. Ook is het wenselijk dat huisartsen in de toekomst bij de presentatie van klachten van patiënten rekening blijven houden met de Bijlmerramp. Drie nabestaanden namen hierna het woord. Via speech, een gedicht en zang maakten zij de betekenis van het verlies van hun kinderen voor de aanwezigen intens voelbaar. De gospel die July Minguel daarna ten gehore bracht vibreerde mee op deze intensiteit.

1 minuut stilte en kranslegging

Alvorens een minuut stilte te houden om 18.36 uur - het moment van de inslag 11 jaar geleden sloeg dhr. Abu Kanu op ingehoude en sobere wijze op trommels. Het afwisselend snelle en langzame ritme van de trommelslagen was voor de overledenen, die zich nu bevrijd van pijn en verdriet van het aardse leven zouden voelen. Na de minuut stilte legden men kransen en bloemen. Allereerst de nabestaanden, vervolgens afgevaardigden vanuit de overheid, de gemeente, ambassades, bewonersverenigingen, politieke partijen, instellingen, bewoners en belangstellenden. Om 19.00 uur sloot het Bazuinkoor Harmonie de bijeenkomst af. In het kerkcentrum De Nieuwe Stad kon men onder het genot van een broodje en drankje met elkaar napraten. Velen waren blij om elkaar weer te ontmoeten. Het 12e herdenkingsjaar was nu begonnen.