Richtlijn Psychosociale Ondersteuning Geuniformeerden

Doel

Het doel van deze Richtlijn is optimale psychosociale opvang voor de geüniformeerde hulpverlener te garanderen, opdat gezondheidsklachten en werkuitval worden voorkomen. Door de Richtlijn zal meer eenduidigheid ontstaan in de wijze waarop de psychosociale ondersteuning voor geüniformeerden georganiseerd wordt.

In een oriënterende fase is het veld verkend. Relevante personen en organisaties zijn gecontacteerd, en het besluit is genomen om de richtlijn op te stellen conform de "evidence-based" methodiek. Ter ondersteuning zijn daartoe het kwaliteitsbureau van de Nederlandse vereniging van arbeids- en bedrijfsgeneeskundigen (NVAB), en het Trimbos-instituut betrokken. Kennis uit de wetenschap wordt aangevuld met (praktijk)onderzoek en "best practices".

Stuur- en projectgroep

In 2008 is een stuurgroep en een projectgroep samengesteld. De stuurgroep werd gevormd door vertegenwoordigers van de belangrijkste branches van geüniformeerde hulpverleners en van de beroepsgroepen van de zorgprofessionals. De stuurgroep begeleidde en bewaakte de voortgang van het ontwikkelingsproces, gaf feedback op de conceptrichtlijn en fiatteerde inhoud en eindresultaat. Voorzitter van de stuurgroep was prof. dr. Niek Klazinga, Hoogleraar Sociale Geneeskunde AMC. Vicevoorzitter is prof. dr. Jan Swinkels, hoogleraar richtlijnontwikkeling in de gezondheidszorg. De projectgroep werd gevormd door experts ‘uit het veld’ (geüniformeerde hulpverleners en zorgprofessionals). Alle projectgroepleden waren in staat om wetenschappelijke literatuur te lezen en te beoordelen. Daartoe is een cursus "Critical Appraisal" aangeboden. De projectgroep leverde samen met inhoudelijk en coördinerende projectleider input op de ontwikkeling van de richtlijn. Voorzitter van de projectgroep was dr. Menno van Duin, Lector crisisbeheersing NIFV.

Betrekken van de praktijk

Al gedurende de ontwikkeling werd het veld vertrouwd gemaakt met de richtlijn door hen nauw te betrekken via de projectgroep. Projectgroepleden maken daartoe gebruik van zogenaamde "meeleesgroepen"; personen uit de organisatie die actief bijdragen aan de richtlijnontwikkeling. Tijdens de ontwikkeling zijn ook focusgroepen gevormd om ervaringen uit de praktijk te verzamelen. Tenslotte is een conceptversie nog uitgebreid besproken binnen de verschillende organisaties middels een zogenaamde ‘bruikbaarheidtest’.

In de zomer van 2010 is de conceptrichtlijn ter commentaar voorgelegd aan alle betrokken partijen. Daarnaast is een aantal aanvullende relevante partijen om commentaar gevraagd, te weten: Rode Kruis Nederland; maatschappelijk werkenden; geestelijk verzorgers; Slachtofferhulp Nederland; de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG); en de Raad voor de Journalistiek (RvJ).

Op grond van de resultaten van de commentaarronde en de bruikbaarheidtest is een definitieve tekst opgesteld voor de richtlijn. Met het aanbieden van de richtlijn heeft de stuurgroep zijn taak beëindigd.

Implementatie

De leden van de stuurgroep hebben zich nadrukkelijk gecommitteerd aan de implementatie. De stuurgroep heeft er tegelijkertijd voor gepleit dat ook de nationale overheid zijn verantwoordelijkheid moet nemen. Het ministerie van Veiligheid en Justitie wordt opgeroepen onderzoek te doen naar het gebruik van de richtlijn in de praktijk. Dit zou volgens de Stuurgroep kunnen in de vorm van monitoring die input levert voor de voorgenomen herziening van de richtlijn over vijf jaar, in 2016. In zijn bijdrage bij de aanbieding van 16 december 2010 nodigde de directeur-generaal Schoof de stichting Impact uit om – in samenspraak met alle organisaties – daarover een voorstel te doen.

Aanbieding en downloaden

Op 16 december 2010 is de richtlijn aangeboden aan de heer drs. H.M.W Schoof, DG Veiligheid van het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Tijdens deze gelegenheid heeft projectleider dr. J.H.M. te Brake een korte presentatie gegeven over de inhoud van de richtlijn. Tevens werd gesproken door de (vice-)voorzitters van de stuurgroep prof.dr. N. Klazinga en prof.dr. J. Swinkels en lid van de projectgroep de heer drs. W. Frankenmolen.

Video-beelden van de aanbieding kunnen hier bekeken worden.

In januari 2012 is de tweede druk verschenen. Deze is hier te downloaden. 

Klik hier voor een samenvatting van de Richtlijn.

Artikelen over de richtlijn Psychosociale Ondersteuning Geuniformeerden

• Een artikel uit de Volkskrant van 24 augustus 2010 waarin verwezen wordt naar de richtijn geuniformeerden die momenteel door Impact ontwikkeld wordt. Hulp voor de hulpverleners (copyright de Volkskrant)
• Een artikel in Alert (februari 2011): "We moeten er vooral niet te snel bovenop willen zitten." Geschreven door: Sanne van der Most.
• Een artikel in Brand & Brandweer (januari 2011): Richtlijn focust op normale reacties bij abnormale gebeurtenissen. Geschreven door Ellen Schat.

De richtlijn is tijdens het ECOTS 2011 te Wenen gepresenteerd. Klik voor de presentaties hier en hier.

Financier

Ministerie van Veiligheid en Justitie (het voormalige ministerie van Binnenlandse zaken en koninkrijksrelaties, directoraat-generaal Veiligheid).