Kinderen

Bij elk van de aanslagen in de landen rondom ons, waren kinderen en jongeren een groep die specifiek aandacht nodig had. Op Utoya en in Manchester waren jongeren het doelwit van de aanslag, in andere situaties waren en (groepen) kinderen betrokken of kregen ze te maken met het verlies van naasten. Ook werd steeds benoemd dat de beelden van de aanslag in media en social media en de reacties van volwassenen in hun omgeving, kinderen bang en onrustig kunnen maken. 

Kinderen reageren heel verschillend op aanslagen. Hoe ze reageren is afhankelijk van hun emotionele en psychologische ontwikkeling. Toch zullen veel kinderen na het meemaken van een aanslag in de weken daarna stressreacties laten zien. Deze reacties zijn normaal. Het kind heeft immers tijd nodig om de gebeurtenis verwerken. De meeste kinderen en jongeren komen met hulp van ouders, familie en vrienden een schokkende gebeurtenis weer te boven. Het is dan ook belangrijk dat het sociale netwerk van een kind voldoende toereikend is om die steun te bieden.

Ook kinderen die niet van dichtbij de aanslag hebben meegemaakt kunnen zich zorgen maken. Zo kunnen zij gevoelens van onveiligheid ervaren en angstig zijn. Ook slapen ze soms slecht of hebben ze nachtmerries. Het is dan belangrijk om het gesprek met kinderen te voeren, zodat de angsten weggenomen kunnen worden en kinderen weer veiligheid ervaren. Hier ligt een belangrijke taak voor ouders, familie en onderwijzers.

Deze pagina richt zich op de professionals rondom kinderen die op enige wijze geconfronteerd zijn met een aanslag. Naast de hulpverleners van de GGD valt te denken valt aan onderwijzers, maatschappelijk werkers of jeugdgezondheidsartsen. Deze pagina biedt handelingsperspectieven, relevante links naar andere pagina’s en flyers. Algemene psychoeducatie voor kinderen en ouders na rampen is ook te vinden in de GGD Toolkit PSH.

Direct naar:

 

Kinderen en trauma

Er zijn verschillende informatiebronnen beschikbaar die informatie bieden over kinderen en trauma: 

Traumaexperts

Kinderen en jongeren kunnen door trauma psychisch in de knel raken. Trauma Experts kan dan helpen. Zij zijn expert op het gebied van traumabehandeling van kind en gezin. Hun kennis en expertise is gebundeld op deze website. Hulpverleners kunnen hier telefonisch contact opnemen met een expert op het gebied van kind en trauma. 

Toolkit kind en trauma 

De toolkit geeft informatie over het ondersteunen van leerlingen in groep 5 t/m 8 die een eenmalige schokkende gebeurtenis hebben meegemaakt (chronische mishandeling of misbruik en scheiding van ouders vallen hier niet onder). De informatie is gebaseerd op onderzoeksprojecten naar en literatuur over deze specifieke doelgroep.

Overzicht screeners

Monitoring en screening van gezonde verwerking bij kinderen is belangrijk voor de inrichting van je PSH na aanslagen. Hiermee kan je de sociale context van het kind ondersteunen om over de gebeurtenis te praten. Er zijn verschillende goede screeningsinstrumenten beschikbaar.

 

Kinderen en de media

De media-aandacht heeft een grote aantrekkingskracht op kinderen. Door berichtgeving in de media kunnen kinderen zich zorgen gaan maken over wat er gebeurt of kunnen ze bang worden. De media gebruiken vaak dramatische beelden van een aanslag die schokkend zijn en kinderen emotioneel in de war kunnen brengen. Vaak ontstaan die angst en zorgen doordat kinderen de verhalen uit de media projecteren op hun eigen familie of zichzelf. Het kan zijn dat ze moeilijk slapen of niet meer kunnen stoppen met nadenken over de aanslag en de beelden die ze hebben gezien. Het is belangrijk om dan met kinderen het gesprek over de aanslag te voeren. 

 

Kinderen en (traumatische) rouw

Door een aanslag kan een kind of jongeren in één keer meerdere familieleden of vrienden verliezen. Behalve het gemis van deze mensen, betekent dat vaak ook dat hun hele leven er anders uit gaat zien, doordat ze ergens anders moeten gaan wonen of doordat de situatie in de klas ingrijpend verandert. Voor jongvolwassenen kan het betekenen dat ze het leven dat ze net aan het opbouwen waren, moeten achterlaten om voor broertjes of zusjes te zorgen, omdat ze de verantwoordelijkheid voor een huis krijgen, te ver achter komen met de studie, etc. Ze kunnen zich te midden van hun leeftijdgenoten heel alleen gaan voelen. Lotgenotencontact en steun vanuit de directe omgeving is cruciaal.

Het boek Rouw bij kinderen en jongeren van Mariken Spuij biedt veel toegankelijke en praktische informatie voor ouders, leerkrachten  en hulpverleners. Daarnaast zijn er diverse materialen en lotgenotenplatforms:

Voor scholen:

Voor ouders:

Voor kinderen jonger dan 12:

Voor jongeren >12

  • Jonge helden - 13-18 jaar
  • Verder zonder jou - boek waarin jongeren aan het woord zijn over de dood van iemand die ze lief is. Auteur: Daan Westerink.

Professionele hulp

Rouwhulp - cognitief gedragstherapeutische behandelprogramma’s voor kinderen, jongeren en volwassenen in rouw