Richting geven aan de laatste schakel: de nafase

Rijksbrede versterking van herstel en nazorg bij rampen en crises
Als Nederland wordt geconfronteerd met een ernstige overstroming, pandemie, nucleair incident, of bijvoorbeeld met maatschappelijke onlusten, dan heeft dit enorme gevolgen. De verantwoordelijkheid van het Rijk beperkt zich niet alleen tot de acute fase. Ook de afwikkeling in de nafase is relevant voor nationale veiligheid en publieke gezondheid.

De nafase is een vaak langdurige periode van herstel en nazorg aan getroffene en samenleving. Sommige taken raken getroffenen direct. Denk aan psychosociale opvang en ondersteuning, geneeskundige zorg en schadevergoedingen. Andere taken lijken verder weg, maar zijn evengoed onmisbaar. Dat geldt voor het herstel van de vitale infrastructuur. Zo komt er zonder energievoorziening, openbaar bestuur, waterbeheer, wegen, en communicatiemiddelen niet veel van de grond.

Dit zegt iets over de potentiële breedte van de nafase die lange tijd een onderbelicht onderdeel is geweest van de (voorbereiding op) rampen en crises. Tal van partijen binnen en boven de regio vervullen daar een rol in. De rijksoverheid heeft een bijzondere verantwoordelijkheid die zich uitstrekt over verschillende beleidsterreinen en departementen.

Om een samenhangende voorbereiding op de nafase binnen de nationale overheid te bevorderen heeft het ministerie van Veiligheid en Justitie medio 2010 het interdepartementale project Nafase geïnitieerd; een traject met meerdere sporen. In samenwerking met alle departementen is toegewerkt naar een rijksbrede visie en strategie voor de nafase. De inzetbare herstelcapaciteit waar de nafase uiteindelijk om vraagt, begint met bewustwording over dreigingen en de taken die daaruit voortvloeien. Dreigingsscenario’s zijn tijdens het interdepartementale project verkend. Nafasetaken zijn beschreven in samenspraak met de departementen. Daarmee is op nationaal niveau een basis gelegd om die capaciteiten – combinaties van mensen, middelen en methoden – te realiseren of versterken waarvoor departementen verantwoordelijk zijn. Een routekaart is opgesteld om hen daarbij te ondersteunen.

Contactpersoon Michel Dückers
Gepubliceerd juli 2012
Opdrachtgever Ministerie van Veiligheid en Justitie