Producten

Personen met een publieke functie lopen het risico slachtoffer te worden van bedreiging. In opdracht van de NCTV is door ARQ Kenniscentrum Impact en ARQ IVP onderzocht wat de psychosociale gevolgen zijn van dreiging en daaropvolgende veiligheidsmaatregelen op bedreigden en hun naasten. Dit rapport biedt inzicht in de verschillende effecten van dreiging en beveiligingsmaatregelen en doet aanbevelingen om het proces van bewaken en beveiligen vanuit psychosociaal oogpunt te optimaliseren.

In opdracht van het Zorginstituut Nederland (ZIN) en in samenwerking met Nivel, UMC Utrecht, Dio Design en Spierziekten Nederland, heeft ARQ Kenniscentrum Impact van Rampen en Crisis het project: “Psychosociale gevolgen van ingrijpende somatische aandoeningen” uitgevoerd. In dit geval ging het specifiek om mensen met Spinale Musculaire Atrofie (SMA), een chronische neuromusculaire aandoening.

Werknemers in de ambulancezorg komen regelmatig in aanraking met gebeurtenissen met een plotseling, onverwacht en soms een gewelddadig karakter. Dit zijn potentieel schokkende gebeurtenissen. Het werk vergt dan mentaal, fysiek en moreel soms meer dan je aankan. Daarom is het belangrijk dat er in iedere ambulancedienst gemotiveerde en getrainde collega’s klaar staan om op ieder moment hun collega te ondersteunen. De verschillende Bedrijfsopvangteams leveren deze collegiale ondersteuning en zijn daarmee een onmisbaar onderdeel van de organisatie. Stichting Impact heeft in 2017, samen met medewerkers uit de ambulancezorg, een handboek geschreven om collegiaal ondersteuners te faciliteren in het uitvoeren van hun werkzaamheden.

In opdracht van de Commissie Bijzondere Situaties (CBS) heeft ARQ Kenniscentrum Impact een overzicht gemaakt van bestaande onderzoeken over de mentale gezondheid en het welzijn van de inwoners van het bevingsgebied. Deze onderzoeken zijn geduid vanuit bredere kennis over vergelijkbare situaties. Hieruit komt naar voren dat er sprake is van een verhoogde kwetsbaarheid voor psychosociale problemen in de regio, gerelateerd aan schade door de gaswinning.

In opdracht van het ministerie van Veiligheid en Justitie is daags na het vliegongeval met de MH17 een Informatie- en Verwijscentrum (IVC) opgezet. Het project heeft geresulteerd in een eindrapportage met conclusies omtrent het functioneren van het IVC en aanbevelingen over mogelijke doorontwikkelingen.

De multidisciplinaire richtlijn psychosociale hulp bij rampen en crises (Impact, 2014) is een basisdocument met standaarden voor de psychosociale hulp. De richtlijn is gebaseerd op actuele wetenschappelijke inzichten en behoeften uit de praktijk.

NB: DEZE HANDREIKING IS GEACTUALISEERD: ZIE GGD TOOLKIT PSH.

DE TOOLKIT VERVANGT DE HANDREIKING.

Herziene uitgave
In 2007 verscheen bij Impact/Trimbosinstituut de richtlijn Vroegtijdige psychosociale interventies na rampen, terrorisme en andere schokkende gebeurtenissen; een basisdocument met standaarden voor psychosociale hulp bij rampen, en calamiteiten. Dit basisdocument is nu door Stichting Impact, in opdracht van het ministerie van VWS, en in samenwerking met het veld grondig herzien en uitgebreid.

Aandachtspunten voor communicatie tussen overheid en getroffenen in de nafase van rampen en crises
In eerste instantie leiden rampen en crises veelal tot solidariteit en saamhorigheid. In de periode vlak na de ramp leeft de samenleving mee en staat men klaar met hulp voor getroffenen. Al snel wordt echter weer overgegaan tot de orde van de dag.

Zicht op kwaliteit van psychosociale hulpverlening met de QPC Vragenlijst Getroffenen
Stichting Impact en de GGD Amsterdam hebben samen de QPC Vragenlijst Getroffenen ontwikkeld. De afkorting QPC staat voor Quality of Psychosocial Care.

De handreiking ‘Rampenspirit’ is ontwikkeld om geestelijk verzorgers te assisteren bij de zorg die zij kunnen bieden bij rampen en crises.  In een volledig herziene uitgave uit 2011 zijn drie uitgangspunten uitgewerkt: kennen en gekend worden, ingericht en toegerust zijn, en kringen verbinden.

Waar de nafase van een ramp of crisis de grenzen van gemeente of regio overschrijdt
In dit project zijn omslagpunten in de nafase van rampen en grootschalige calamiteiten verkend. Van een omslagpunt is sprake zodra tussenkomst van bovenregionale partijen wenselijk is, omdat het lokale organiserend vermogen van gemeente of regio tekortschiet.

Het Modelplan Nafase biedt een basismodel voor de bestuurlijke processen die volgen op een ramp of schokkende gebeurtenis. In geval van een ramp biedt het gemeenten, besturen veiligheidsregio's en betrokken partijen snel inzicht in wat er moet gebeuren om tot een goede afhandeling van de psychosociale gevolgen van de ramp te komen. Tegelijk geeft het plan richting aan de voorbereiding die nodig is om goede psychosociale hulpverlening te kunnen bieden.

Lessons Learned & Good Practices
Uit gesprekken met hulpverleners en vertegenwoordigers van zorginstellingen kwam naar voren dat er knelpunten waren in de zorg aan de culturele groepen in het algemeen, en in het bijzonder als gevolg van de twee grote rampen in Nederland, de Bijlmer vliegramp en de Enschede vuurwerkramp. Ook bleek een overzicht van deze knelpunten, lessons learned en good practices van de aangeboden zorg te ontbreken.

Rijksbrede versterking van herstel en nazorg bij rampen en crises
Als Nederland wordt geconfronteerd met een ernstige overstroming, pandemie, nucleair incident, of bijvoorbeeld met maatschappelijke onlusten, dan heeft dit enorme gevolgen. De verantwoordelijkheid van het Rijk beperkt zich niet alleen tot de acute fase. Ook de afwikkeling in de nafase is relevant voor nationale veiligheid en publieke gezondheid.