Getagd voor het leven: sociale media en weerbare professionals

Een verkennende studie naar de effecten op professionals van het filmen en online plaatsen van (beeld)materiaal van professioneel handelen

Hoewel het internet en sociale media voordelen biedt voor transparante communicatie tussen burgers en publieke organisaties, zijn er ook risico’s waar het aankomt op privacy en vertrouwelijke informatie. Burgers verplaatsen met grote regelmaat semi-private informatie over professionele beslissingen naar het publieke domein via kanalen als YouTube, Twitter en weblogs. Dit verkennende onderzoek is een eerste stap om kennis te genereren over de rol van sociale media in de taakuitoefening van professionals en dan specifiek het filmen en online plaatsen van beeldmateriaal van professioneel handelen. Wat is het effect van het opnemen en online plaatsen van beelden van publieke handelingen op sociale media, voor publieke professionals en organisaties?

 

Aanpak

Een literatuuronderzoek en desk research is uitgevoerd om inzicht te krijgen in de gedragingen van burgers, stresservaring van professionals en het gevoerde beleid door publieke organisaties. Daarnaast hebben er voorbereidende gesprekken bij de Politie, Jeugdbescherming en verschillende Nederlandse overheidsinstanties plaatsgevonden. Op grond hiervan is een heuristisch kader (Evaluatiematrix Sociale Media – ESM) opgesteld, dat is opgedeeld naar niveau (burger, professional en organisatie) en tijd (acute fase, openbaar maken en nasleep). Middels interviews en een focusgroep is de ESM in de praktijk getest bij drie publieke organisaties. Daarnaast hebben kenniskringen met experts uit onderzoek en praktijk de waarde en relevantie van deze matrix bevestigd.

Resultaten

Sociale media zorgen voor een groter bereik, snellere verspreiding en ongrijpbaarheid van beeldmateriaal. Professionals kunnen in grote mate hinder ondervinden van het filmen en online plaatsen van materiaal. Dit heeft directe gevolgen voor hoe zij handelen. Geconcludeerd kan worden dat het filmen en online plaatsen verlammende effecten kan hebben op professionals. Negatieve effecten voor de gezondheid, zoals stress of gevoelens van onveiligheid, zijn genoemd door professionals. Gebleken is dat organisaties weinig handvatten hebben in de omgang met sociale media en met name repressief optreden. Erkenning en vertrouwen van organisaties in het juist handelen van professionals is belangrijk voor het verminderen van de effecten van het online plaatsen van beeldmateriaal. Binnen organisaties is er onvoldoende structurele inbedding van beleid op sociale media. Aangeraden wordt om negatieve aspecten op te nemen in het incidentenbeleid van organisaties en actief mee te nemen in de voorbereiding van casuïstiek.