Hulpverleners

Hulpverleners worden bij een terroristische aanslag geconfronteerd met ernstig lijden en dood. Bij een aanslag zullen ze te maken krijgen met andere verwondingen dan normaal, maar ook met grotere aantallen en ingrijpende afwegingen bij de triage. Dit kan mentaal, fysiek en moreel veel van hen vragen. Collegiale en professionele psychosociale ondersteuning is in de landen om ons heen erg belangrijk gebleken na een aanslag. 

Hoe psychosociale hulpverlening aan geüniformeerden kan worden gegeven staat beschreven in de Richtlijn psychosociale hulpverlening geüniformeerden. Deze Richtlijn beschrijft passende interventies na het meemaken van een schokkende gebeurtenissen en de rol van collegiale ondersteuning. Speciaal voor de ambulancediensten is deze richtlijn vertaald naar een praktisch handboek: het Handboek Bedrijfsopvangteams Ambulancezorg. Uitgangspunt voor de opvang en nazorg aan ziekenhuis- en ambulancepersoneel na terrorisme is deze richtlijn en het handboek. In de afbeelding hieronder zie je in vogelvlucht enkele uitdagingen voor hulpverleners:

 

De impact van terrorisme op ambulancepersoneel kan groot zijn, omdat ze in een onveilige situatie terecht kunnen komen waar ze zelf of collega's ook slachtoffer kunnen worden. Bovendien ligt bij terroristische incidenten het optreden van de hulpverleners onder een vergrootglas. De nasleep van een aanslag is lang en kenmerkt zich door ingewikkelde juridische procedures en grote media-aandacht. Deze nasleep is vaak heftiger door de politieke lading en het collectieve leed.

Een belangrijke les is dat het de reguliere opvang binnen organisaties vaak aan capaciteit en kennis ontbreekt om voor grote groepen personeel acuut en voor langere tijd opvang te kunnen bieden. Opvang door collega’s en steun vanuit de organisatie is belangrijk in de eerste dagen tot weken naar een incident. Directe opvang na een incident kan met een technische debriefing. Hierin maak je met elkaar het plaatje compleet, maar blijf je weg van emoties. In de flyer "Groepsopvang! Wat nu?" lees je meer over het organiseren van een dergelijke debriefing. Specialistische hulpverlening wordt belangrijker naarmate de tijd verstrijkt. Het is dus belangrijk dat betrokken organisaties, zoals ziekenhuizen of ambulancediensten, zich beseffen dat mogelijk aanvullende maatregelen nodig zijn om opvang na terrorisme te verzorgen.

 

Langdurige belasting

Diensten zijn gedurende een langere tijd na een aanslag in verhoogde staat van paraatheid of krijgen te maken met langdurige inzet, waardoor te weinig tijd is om het incident te verwerken. In ziekenhuizen kunnen langere tijd een groep (zwaar)gewonden liggen, die bovendien behoefte hebben aan psychosociale ondersteuning. Dit kan een aanzienlijke voor belasting voor het personeel betekenen. Leidinggevenden binnen het ziekenhuis dienen dan ook goed capaciteiten te bewaken, zodat personeel gedurende langere tijd gezond en inzetbaar blijft.