Ooggetuigen

Ooggetuigen zijn de mensen die direct bij de aanslag betrokken waren, maar niet gewond zijn geraakt. Een deel daarvan verlaat de plaats van de aanslag zodra ze kunnen, en zijn daardoor niet direct in beeld. Een ander deel belandt meteen in procedures in het kader van het (strafrechtelijk) onderzoek, wat extra stress met zich mee kan brengen. Ook worden ooggetuigen soms ongewenst benaderd door journalisten. Na verloop van tijd voelen getuigen zich vaak in de steek gelaten door de samenleving en niet meer goed begrepen. Daarnaast komt voor dat ze zich schuldig voelen om hulp te vragen, omdat ze anderen hebben gezien die er veel erger aan toe waren.

Getuigen spelen een belangrijke rol in het strafrechtelijk proces. Direct na het incident zullen zij uitgebreid worden gehoord door de politie. Dit moet op een passende en menselijke manier gaan. Zorg er voor dat het welzijn van de getuigen kort na het incident goed wordt geborgd en dat zij niet worden overvraagd. Regel een tolk voor eventuele buitenlandse getuigen, zodat zij ook hun verhaal kunnen doen. Belangrijke getuigen zullen vaker een verklaring moeten afleggen. Tijdens het strafrechtelijk proces bestaat de kans dat ze naar rechtbank zullen worden geroepen. Deze processen slepen soms jaren en kunnen belastend zijn voor de betrokkenen. Zorg dus dat er gedurende het proces voldoende passende ondersteuning is voor getuigen. Op de website van de Nationale Politie staat meer informatie over wat het betekent om getuige te zijn bij een strafrechtelijk onderzoek.

 

Een les uit België:

Mensen moeten weten dat er hulp is, dit aanbod moet proactief worden gedaan. Het is een 'open ramp', dus mensen verdwijnen van de locatie. Mensen voelen zich onvoldoende slachtoffer om aanspraak te maken op hulpverlening, communicatie daarover, die algemene erkenning is heel belangrijk.

 

Kenmerken 

Aanbevelingen 

Getuigen vertrekken als dat kan makkelijk van de plaats van de aanslag, waardoor registratie moeilijk is. 

Registratie en veilige opvangplekken in de acute fase. Blijf actief het hulpaanbod bekendmaken om (ongeregistreerde) getuigen te bereiken. 

Getuigen ervaren vaak een schuldgevoel (ik heb het overleefd en zij niet). Getuigen voelen weinig erkenning van de maatschappij. 

Erken en normaliseer de emotionele reacties van getuigen.  

Getuigen kunnen ook klachten ontwikkelen, maar vinden minder snel passende hulp omdat ze hun ervaringen niet ernstig genoeg (in vergelijking met andere getroffenen) om naar hulp te vragen. 

Blijf in de nafase getuigen hulp aanbieden. Vaak komt de hulpvraag later.